Na tym tle od dawna dochodzi do żywej dyskusji pomiędzy zwolennikami teorii oceny umiejętności adaptacji kandydata na kierowcę do realnych zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym a środowiskiem skłaniającym się do perfekcyjnego egzekwowania przepisów. Bez względu na podejście do zagadnienia egzaminator jest zobowiązany do przestrzegania wytycznych określonych w instrukcji egzaminowania.
Dlatego warto poznać te wymogi, aby poczuć się pewnie na egzaminie i móc dokonać własnej samooceny.

Przede wszystkim egzamin ma ściśle określony minimalny czas trwania:
• dla kat. A, A1, T, B+E-25 mln,
• dla kat. B, B1 - 40 mln,
• dla kat. C1, C, D1, D, C1+E, C+E, D1+E, D+E-45 min.

W praktyce oznacza to, że egzamin nie może trwać krócej niż podany czas pod rygorem jego unieważnienia. Natomiast nie jest określona jego górna granica, gdyż czasami poprawne sprawdzenie umiejętności kandydata wymaga więcej czasu.

Podstawą jest zrealizowanie zadań określonych w przepisach, a więc:
• wjazd na drogę z obiektu przydrożnego,
• jazda drogami dwukierunkowymi jedno- i dwujezdniowymi:
a) o różnej liczbie wyznaczonych i nie-wyznaczonych pasów ruchu;
b) posiadającymi odcinki proste i łuki, wzniesienia i spadki, obniżone i podwyższone dopuszczalne prędkości;
• jazda drogami jednokierunkowymi o różnej liczbie wyznaczonych i niewyznaczonych pasów ruchu;
• przejazd przez skrzyżowania:
a) równorzędne (trzy- i czterowlotowe),
b) oznakowane znakami ustalającymi pierwszeństwo przejazdu,
c) z sygnalizacją świetlną,
d) na których ruch odbywa się wokół wyspy,
e) dwupoziomowe (wjazd i zjazd), pod warunkiem że takowe występują w odległości nie większej niż 2,5 km od placu manewrowego ośrodka egzaminowania,
• przejazd przez przejścia dla pieszych;
• przejazd przez torowisko tramwajowe i kolejowe oraz obok przystanku tramwajowego i autobusowego - pod warunkiem analogicznym jak w przypadku dwupoziomowych skrzyżowań;
• wykonanie manewrów:
a) wyprzedzania, omijania, wymijania (dla kategorii A, A1 przy prędkości co najmniej 50 km/h),
b) zmiany pasa ruchu i kierunku jazdy w lewo, prawo oraz zawracania na skrzyżowaniu;
• hamowanie od prędkości co najmniej 50 km/h do zatrzymania w wyznaczonym miejscu (manewr może być wykonany na placu manewrowym ośrodka egzaminowania) - manewr nie dotyczy kat. T prawa jazdy. Hamowanie awaryjne jest zadaniem fakultatywnym (do wyboru) z wyjątkiem kat. A1 i A.

Ponadto osoby ubiegające się o prawo jazdy kat. B1 i B są zobowiązane do wykonania w ruchu miejskim:
• manewru zawracania na drodze jednojezdniowej z wykorzystaniem elementów infrastruktury, np. wjazdów do bram, garaży itp. Jedynym warunkiem jest, aby manewr ten był wykonany z wykorzystaniem biegu wstecznego
• oraz jednego z manewrów parkowania: równoległego (wjazd tyłem), prostopadłego lub skośnego (wjazd przodem, wyjazd tyłem).

Przeniesienie tych elementów z placu manewrowego na ulicę ma pozwolić na sprawdzenie tych niezbędnych umiejętności kierowcy w realnych warunkach. Przy wykonywaniu manewru parkowania mamy prawo do jednej korekty na zasadach, jakie opisywałem w poprzednim odcinku, dotyczącym placu manewrowego.

Kończąc omówienie ogólnych zasad przeprowadzania egzaminu, pragnę zwrócić uwagę, że z wyjątkiem tras egzaminacyjnych na kat. A1, A i T (opublikowanych do wiadomości wszystkich)
nie istnieje pojęcie trasy egzaminacyjnej. Są określone rejony, gdzie egzaminy się odbywają, co jest wynikiem położenia WORD-ów, ale egzaminator indywidualnie dobiera trasę przebiegu egzaminu. Często więc każdy zdający ma inną trasę. Nie można dlatego uczyć się "tras egzaminacyjnych", ale należy ćwiczyć elementy egzaminu.

Przy realizacji egzaminów na wyższe kategorie występują zjawiska, o których warto wspomnieć ku przestrodze następnych zdających, a to przede wszystkim:
• Technika jazdy pojazdem ciężarowym lub autobusem w istotny sposób różni się odjazdy "rajdowym Sprinterem". Osoby skażone takim agresywnym stylem jazdy, na jaki pozwalają tego typu dostawcze pojazdy, muszą przede wszystkim zrozumieć, że technika "gaz - hamulec" nie spotka się z aprobatą egzaminatora. Pamiętajcie o wykorzystywaniu w trakcie jazdy właściwego przełożenia skrzyni biegów, odpowiednim doborze biegu, obserwacji drogi na dłuższym odcinku przed samochodem oraz o odpowiedzialności za powierzony towar, w tym ten najcenniejszy, czyli pasażerów.
• Pojazdy powyżej 3,5 tony posiadają wiele ograniczeń np. tonażowych, wysokościowych lub szerokości i długości. Kierując nimi, musimy pilnie zwracać uwagę na znaki drogowe ograniczające możliwość wjazdu naszym pojazdem. Szczególnie dotyczy to znaków zakazujących wjazdu pojazdów o dopuszczanej masie całkowitej. Wtedy nieważne jest, czy jesteś pusty czy załadowany, liczy się tylko to, co masz w dowodzie rejestracyjnym, a o czym często zapominamy. Służby drogowe również nas w tym zakresie nie rozpieszczają, zastawiając różne pułapki typu: braku wcześniejszych informacji o zakazie wjazdu, ograniczeniach tonażowych itp. czy ustawianiu znaków w miejscach niewidocznych. Z tym wszystkim spotkamy się również na egzaminie, podczas którego oceniana jest nasza zdolność percepcji (zauważania) tych zagrożeń.

Kolejną "klasyką" jest przekraczanie prędkości na drogach w obszarze zabudowanym, na ulicach z podwyższoną prędkością. Bardzo często trasy przelotowe mają podwyższone dopuszczalne prędkości powyżej obowiązującej na obszarze zabudowanym 50 lub 60 km/h, zależnie od pory dnia. Natomiast niewielu pamięta, że takie podwyższenie prędkości nie dotyczy m.in. pojazdów ciężarowych powyżej 3,5 tony oraz autobusów. Taki błąd na egzaminie to poważna sprawa, a w przypadku przekroczenia 20 km/h powyżej obowiązującego nas limitu to natychmiastowa ocena negatywna.

Podsumowując, osoba egzaminowana uzyskuje wynik pozytywny z egzaminu, jeżeli wykonała przewidziane programem egzaminu zadania nie popełniając:
• dwukrotnie błędu przy realizacji tego samego zadania egzaminacyjnego,
• nie stwarzając zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym,
• nie naruszając przepisów ruchu drogowego przytoczonych poniżej.

Naruszenia przepisów ruchu drogowego skutkujące przerwaniem egzaminu państwowego na prawo jazdy:
1. kolizja drogowa,
2. omijanie pojazdu, który jechał w tym samym kierunku, lecz zatrzymał się w celu ustąpienia pierwszeństwa pieszym,
3. wyprzedzanie na przejściach dla pieszych i bezpośrednio przed nimi,
4. nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu znajdującemu się na oznakowanym przejściu,
5. nieustąpienie pierwszeństwa przez kierującego pojazdem, który skręca w drogę poprzeczną, pieszemu przechodzącemu na skrzyżowaniu przez jezdnię drogi, na którą wjeżdża pojazd,
6. niezatrzymanie pojazdu w razie przechodzenia przez jezdnię osoby niepełnosprawnej, używającej specjalnego oznaczenia lub osoby o widocznej ograniczonej sprawności poruszania się w celu umożliwieniu jej przejścia,
7. nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu podczas cofania,
8. niezastosowanie się do:
• sygnałów świetlnych,
• sygnałów i poleceń podawanych przez osoby uprawnione do kierowania ruchem drogowym,
• sygnałów i poleceń podawanych przez osoby uprawnione do kontroli ruchu drogowego.
9. niezastosowanie się do znaków: "zakaz wjazdu", "zakaz ruchu w obu kierunkach", "zakaz skręcania w lewo", "zakaz skręcania w prawo", "nakaz jazdy...", "linia podwójna ciągła",
10. nieustąpienie pierwszeństwa przejazdu: na skrzyżowaniu w sytuacji równorzędnej; na skrzyżowaniu oznaczonym znakami określającymi pierwszeństwo przejazdu; pojazdom szynowym; rowerzystom; podczas zmiany pasa ruchu; w razie przecinania się poza skrzyżowaniem kierunków ruchu lub torów jazdy pojazdów po-
ruszających się po tej samej drodze; podczas włączania się do ruchu; podczas cofania,
11. naruszenie zakazu zawracania,
12. przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 20 km/h,
13. nieupewnienie się o możliwości wyprzedzania,
14. naruszenie zakazu wyprzedzania:
• na przejazdach rowerowych i bezpośrednio przed nimi,
• przy dojeżdżaniu do wierzchołka wzniesienia,
• na zakrętach oznaczonych znakami ostrzegawczymi,
• na skrzyżowaniach,
• na przejazdach kolejowych i bezpośrednio przed nimi,
• na przejazdach tramwajowych i bezpośrednio przed nimi.
15. niezastosowanie się do znaku zakazu wyprzedzania,
16. wyprzedzanie z niewłaściwej strony.

Oceniając kwalifikacje osoby egzaminowanej, egzaminator zwraca szczególną uwagę na:
1) sposób wykonywania manewrów na drodze - technika jazdy,
2) zachowanie wobec innych uczestników
ruchu drogowego - kultura jazdy,
3) umiejętność oceny potencjalnych lub rzeczywistych zagrożeń na drodze - zdolność percepcji zagrożeń, obserwacja,
4) skuteczność reagowania w przypadku powstania zagrożenia - zdecydowanie w działaniu; poprawność zachowania, opanowanie,
5) dynamikę i kulturę jazdy-jazda pasywna nie jest jazdą bezpieczną, lecz stwarzającą poważne niebezpieczeństwo dla innych uczestników ruchu,
6) sposób używania mechanizmów sterowania pojazdem - przygotowanie motoryczne.
Mam nadzieję, że tych kilka informacji, jakie starałem się przekazać w kolejnych odcinkach o szkoleniu i egzaminowaniu kandydatów na kierowców, pomoże Warn w opanowaniu emocji towarzyszących każdemu procesowi egzaminowania. Być może udało mi się również złagodzić obraz "krwawego egzaminatora", gdyż są to ludzie ciężko pracujący, dbający również o nasze dobro i bezpieczeństwo.



Źródło: Polski Traker
(18-12-2008)